Ν. 5275/2026: Τι αλλαζει στις αδειες διαμονης, Ολες οι σημαντικες αλλαγες

Στις 06.02.2026 δημοσιευθηκε ο Ν. 5275/2026 (ΦΕΚ Α’ 17/06.02.2026), ο οποιος επεμβαινει στο πλαισιο νομιμης μεταναστευσης και τροποποιει κομβικα τον Κωδικα Μεταναστευσης (ν. 5038/2023). Πλεον, το ενδιαφερον δεν ειναι μονο «τι προβλεπει ο νομος», αλλα κυριως «πώς λειτουργει στην πραξη»: προθεσμιες, πληροτητα φακελου, ψηφιακη υποβολη, καθορισμος ογκου εισδοχης και νεες κατηγοριες θεωρησεων.

Επειδη οι αλλαγες επηρεαζουν αμεσα εκκρεμεις υποθεσεις (ανανεωσεις), νεες αιτησεις (single permit) και διαδικασιες εργοδοτων (μετακληση), παρακατω παραθετουμε εναν στοχευμενο σχολιασμο των βασικων σημειων, με εμφαση στα κρισιμα πρακτικα ρισκα.

1. Ενιαια αδεια (single permit): προθεσμιες 90 ημερων, πληρης φακελος και «μη παραδεκτη» αιτηση

Με την εισαγωγη του αρθρου 81Α στον ν. 5038/2023, η ενιαια αδεια αντιμετωπιζεται ως ενιαια διοικητικη πραξη που συνδυαζει δικαιωμα διαμονης και προσβαση στην αγορα εργασιας, χωρις να απαιτειται ξεχωριστη διαπιστωτικη πραξη για το εργασιακο σκελος. Η αρμοδια υπηρεσια μιας στασης οφειλει, κατ’ αρχην, να αποφασισει εντος 90 ημερων απο την υποβολη πληρους αιτησης, με δυνατοτητα παρατασης 30 ημερων σε εξαιρετικες, δεοντως αιτιολογημενες περιπτωσεις πολυπλοκοτητας.

Ωστοσο, η «πληροτητα» δεν ειναι τυπικο ζητημα. Αν απαιτηθουν συμπληρωματικα δικαιολογητικα, ο αιτων καλειται να τα προσκομισει σε ευλογη προθεσμια που δεν μπορει να υπερβαινει τους 2 μηνες, η οποια μπορει να παραταθει εως 30 ημερες σε εξαιρετικες περιπτωσεις, και στο μεταξυ αναστελλεται η προθεσμια των 90 ημερων. Επιπροσθετως, για κατηγοριες που υπαγονται σε «ογκο εισδοχης», η αιτηση θεωρειται ως μη παραδεκτη, αν εχει συμπληρωθει ο ανωτατος προβλεπομενος αριθμος θεσεων εργασιας.

2. Ανανέωση αδειας διαμονης: «παραθυρο» 3 μηνων και προστιμο 100€ ανα μηνα

Ο Ν. 5275/2026 «κλειδωνει» το χρονοδιαγραμμα των ανανεωσεων: η αιτηση υποβαλλεται εντος προθεσμιας 2 μηνων πριν απο τη ληξη ισχυος της αδειας. Παραλληλα, επιτρεπεται εκπροθεσμη υποβολη εως 3 μηνες μετα τη ληξη, αλλα με προστιμο 100€ για καθε μηνα καθυστερησης. Μετα την παροδο του 3μηνου, η αιτηση δεν παραλαμβανεται, εκτος αν συντρεχουν αποδεδειγμενα λογοι ανωτερας βιας.

Ιδιαιτερα σημαντικο ειναι οτι η υποβολη, τα δικαιολογητικα και η παραλαβη αποφασεων συνδεονται λειτουργικα με το Ο.Π.Σ. «Μεταναστευση». Συνεπως, η ορθη καταγραφη της ημερομηνιας ληξης και ο προγραμματισμος του φακελου δεν ειναι πλεον «καλη πρακτικη», αλλα παραγοντας αποφυγης ουσιαστικου ρισκου απαραδεκτου.

3. Τριετια ως γενικος κανονας: baseline διαρκειας και εγγυηση υπολειπομενου χρονου

Με την τροποποιηση του αρθρου 13 του Κωδικα Μεταναστευσης, η διαρκεια ισχυος της αρχικης αδειας διαμονης οριζεται, κατα γενικο κανονα, σε 3 ετη με δυνατοτητα ισοχρονης ανανεωσης, εκτος αν οριζεται διαφορετικα. Παραλληλα, για αδειες με ονομαστικη διαρκεια τουλαχιστον 3 ετων απο τον χρονο υποβολης αιτηματος, η υπηρεσια οφειλει να διασφαλιζει οτι ο υπολειπομενος χρονος μεχρι τη ληξη θα ειναι τουλαχιστον 2 ετη, αλλιως η διαρκεια αναπροσαρμοζεται ωστε να καλυπτεται η διετια απο την εκδοση της αποφασης.

4. Μετακληση: ηλεκτρονικη υποβολη, ογκος εισδοχης, ηλικιακο οριο και προθεσμιες προξενικης διαδικασιας

Η διαδικασια εισδοχης για εξαρτημενη εργασια οργανωνεται πιο «σφιχτα». Ο εργοδοτης καταθετει αιτηση ηλεκτρονικα, ενω η εγκριση απασχολησης χορηγειται μονον εφοσον (α) τα δικαιολογητικα ειναι πληρη και (β) για τις κατηγοριες που υπαγονται σε ογκο εισδοχης (ενδεικτικα Ε.1, Ε.4, Ε.5), δεν εχει εξαντληθει ο αριθμος θεσεων της Πραξης Υπουργικου Συμβουλιου.

Παραλληλα, εισαγεται ρητα ηλικιακο οριο: για τις διαδικασιες μετακλησης, ο εργοδοτης μπορει να μετακαλεσει μονο πολιτη τριτης χωρας ανω των 18 ετων. Επιπλεον, η προξενικη αρχη ενημερωνει την υπηρεσια μιας στασης για εγκριση ή απορριψη της εθνικης θεωρησης εντος αποκλειστικης προθεσμιας 30 ημερολογιακων ημερων, και στη συνεχεια η υπηρεσια μιας στασης ενημερωνει τον αιτουντα εργοδοτη εντος 15 ημερολογιακων ημερων.

5. Ε.Π.Α. (εταιρειες προσωρινης απασχολησης): ρολος «αμεσου εργοδοτη» και οικονομικα εχεγγυα

Ο νομος τυποποιει ρητα την εμπλοκη Ε.Π.Α. στη μετακληση: η Ε.Π.Α. λογιζεται ως αμεσος εργοδοτης, με εμεσο εργοδοτη τον χρηστη. Ταυτοχρονα, ενισχυονται τα κριτηρια ιχνηλασιμοτητας, καθως απαιτειται μετοχικο ή εταιρικο κεφαλαιο τουλαχιστον 1.000.000€, ενω προβλεπονται ειδικοτερες υποχρεωσεις και κυρωσεις σε περιπτωση παραβιασεων.

6. Αδεια Ε.4 μετα απο μετακληση: 3ετια, ανανεωση 5ετιας και πυρηνας δικαιολογητικων

Η αδεια διαμονης για εξαρτημενη εργασια κατοπιν μετακλησης (Ε.4) αποκτα σαφη χρονικη δομη: η ισχυς της ειναι 3ετης και ανανεωνεται για 5 ετη καθε φορα, εφοσον εξακολουθουν να πληρουνται οι προϋποθεσεις. Επιπλεον, ο φακελος «σκληραινει» ως προς τα ελαχιστα ουσιαστικα στοιχεια: απαιτειται νομιμη συμβαση εργασιας τουλαχιστον 6 μηνων, με αμοιβη τουλαχιστον ισοτιμη με τις μηνιαιες αποδοχες ανειδικευτου υπαλληλου ή εργατοτεχνιτη (κατα τα οριζομενα στον Κωδικα Εργατικου Δικαιου), καθως και φορολογικα στοιχεια που τεκμηριωνουν τη δυνατοτητα καταβολης αποδοχων απο τον εργοδοτη. Προβλεπεται, επισης, τελος 200€ ανα εργαζομενο υπερ του Δημοσιου.

7. EU Blue Card (Ε.1): τριετια και «συμβαση + 3 μηνες»

Η «Μπλε Καρτα της ΕΕ» αποκτα τριετη διαρκεια και ανανεωνεται για 3 ετη καθε φορα. Οταν η συμβαση εργασιας ειναι μικροτερης διαρκειας, η ισχυς χορηγειται για τη διαρκεια της συμβασης προσαυξημενη κατα 3 μηνες, χωρις να υπερβαινει συνολικα την τριετια. Στην πραξη, αυτο διαμορφωνει πιο προβλεψιμο χρονικο οριζοντα για εργοδοτες και υψηλα εξειδικευμενους εργαζομενους.

8. Tech Visa (Ζ.13Α): 12μηνη εθνικη θεωρηση για εργασια αποκλειστικα σε Elevate Greece

Θεσπιζεται η Tech Visa (Ζ.13Α) ως εθνικη θεωρηση εισοδου και διαμονης 12 μηνων για πολιτες τριτων χωρων που θα εργαστουν αποκλειστικα σε επιχειρησεις του Εθνικου Μητρωου Νεοφυων Επιχειρησεων («Elevate Greece»). Η θεωρηση χορηγειται, μεταξυ αλλων, με συμβαση εξαρτημενης εργασιας τουλαχιστον 12 μηνων, απο την οποια προκυπτει οτι ο ακαθαριστος ετησιος μισθος ισουται τουλαχιστον με 1,6 του μεσου ακαθαριστου ετησιου μισθου στην Ελλαδα.

Η ιδιαιτεροτητα ειναι οτι η θεωρηση παρεχει αμεσα δικαιωμα προσβασης στην εξαρτημενη εργασια, χωρις να απαιτειται εκδοση αδειας διαμονης εντος του 12μηνου. Ωστοσο, ο κατοχος δεν μπορει να αλλαξει εργοδοτη, ενω σε λυση της εργασιακης σχεσης (πλην παραβιασης απο εργοδοτη) οφειλει να αναχωρησει αμεσα και κινειται διαδικασια ανακλησης της θεωρησης. Προβλεπεται, επισης, δυνατοτητα συνοδειας μελων οικογενειας με αντιστοιχες θεωρησεις.

9. Talent Visa (Ζ.15): 12 μηνες για αναζητηση εργασιας ή επαγγελματικη δραστηριοτητα υψηλων προσοντων

Εισαγεται η Talent Visa (Ζ.15) ως εθνικη θεωρηση 12 μηνων για πολιτες τριτων χωρων με υψηλα εκπαιδευτικα προσοντα (μεταπτυχιακο/διδακτορικο/μεταδιδακτορικο) απο ιδρυματα της αλλοδαπης που περιλαμβανονται σε τουλαχιστον 2 διεθνεις λιστες καταταξης (οπως θα εξειδικευονται με κοινη αποφαση). Επιπροσθετως, ο τιτλος πρεπει να εχει αποκτηθει εντος της τελευταιας 5ετιας, ενω απαιτειται επαρκεια πορων διαβιωσης.

Το κρισιμο λειτουργικα ειναι οτι ο κατοχος μπορει, πριν απο τη ληξη του 12μηνου και εφοσον πληρει τις κατα περιπτωση προϋποθεσεις, να υποβαλει αιτηση για χορηγηση αδειας διαμονης μεσω του αρθρου 12 (δηλαδη «μεταβαση» σε καταλληλη κατηγορια, εφοσον στο μεταξυ εχει θεμελιωθει η αντιστοιχη βαση).

10. Φοιτητες (Η.1): διαρκεια, ελεγχος προοδου ανα διετια και συνεχιση σπουδων χωρις νεα θεωρηση

Η αδεια διαμονης για σπουδες (Η.1) συνδεεται πλεον πιο «καθαρα» με το προγραμμα: η διαρκεια ισχυος ειναι ισοχρονη με την ανωτατη διαρκεια φοιτησης του συγκεκριμενου προγραμματος. Επιπλεον, στον συνολικο χρονο μπορει να προστεθει 1 επιπλεον ετος για εκμαθηση ελληνικης γλωσσας, εφοσον αυτο ζητηθει απο το οικειο ιδρυμα.

Παραλληλα, εισαγεται ελεγχος προοδου ανα διετια: ο σπουδαστης οφειλει να υποβαλει βεβαιωση εγγραφης/συμμετοχης στις εξετασεις και αναλυτικη βαθμολογια ή εκθεση προοδου (ιδιως για μεταπτυχιακα/διδακτορικα). Αν δεν εκπληρωθει η υποχρεωση εντος 2 μηνων απο την παροδο της διετιας, η αδεια ανακαλειται. Τελος, προβλεπεται ρητα οτι ο κατοχος Η.1 μπορει να ανανεωσει για συνεχιση σε μεταπτυχιακες ή διδακτορικες σπουδες χωρις αναχωρηση απο την Ελλαδα και χωρις νεα εθνικη θεωρηση.

11. Μερικη εργασια φοιτητων: πλαφον 20 ωρες εβδομαδιαιως

Ο ανωτατος αριθμος ωρων μερικης απασχολησης των σπουδαστων αποσαφηνιζεται και αυξανεται: το πλαφον τιθεται πλεον στις 20 ωρες εβδομαδιαιως, υπο τους ορους που προβλεπει το εφαρμοστεο πλαισιο μερικης απασχολησης.

12. Post-study αδεια Η.11: 1 ετος για αναζητηση εργασιας/επιχειρηματικοτητα, χωρις νεα εθνικη θεωρηση

Η αδεια παραμονης μετα την ολοκληρωση σπουδων ή ερευνας τυποποιειται ως αδεια διαμονης τυπου Η.11 διαρκειας 1 ετους, με σκοπο την αναζητηση εργασιας ή/και την επιχειρηματικοτητα. Ιδιαιτερα σημαντικη ειναι η ρητη εξαιρεση της απαιτησης νεας εθνικης θεωρησης εισοδου, ωστε η μεταβαση να μην προϋποθετει εξοδο-επανεισοδο, εφοσον τηρουνται οι ουσιαστικες προϋποθεσεις.

13. Σπουδαστες καταρτισης (Η.5.1) και Κολλεγιων (Η.5.2): παρακολουθηση, περιορισμοι μεταβολης και μερικη εργασια 20 ωρων

Το καθεστως για επαγγελματικη καταρτιση (Η.5.1) και σπουδες σε Κολλεγια (Η.5.2) αναδιατυπωνεται. Η διαρκεια ισχυος συνδεεται με την ανωτατη διαρκεια φοιτησης του προγραμματος και μπορει να ανανεωνεται ισοχρονα, ενω τα εκπαιδευτικα ιδρυματα οφειλουν να ενημερωνουν αμελλητι την υπηρεσια μιας στασης για κρισιμες μεταβολες, συμπεριλαμβανομενης της διακοπης σπουδων.

Κατα τη διαρκεια ισχυος των αδειων Η.5.1 και Η.5.2, δεν επιτρεπεται, κατα γενικο κανονα, μεταβολη σε αλλη κατηγορια αδειας, με συγκεκριμενες εξαιρεσεις που προβλεπονται στο ιδιο το αρθρο. Επιπλεον, για τους σπουδαστες Κολλεγιων (Η.5.2) προβλεπεται ρητα δυνατοτητα μερικης απασχολησης εκτος ωραριου σπουδων, με πλαφον 20 ωρες εβδομαδιαιως. Μετα την επιτυχη ολοκληρωση, προβλεπεται δυνατοτητα αιτησης για Η.11.

14. Επισκεπτες καθηγητες (Ζ.14): νεα ειδικη εθνικη θεωρηση

Θεσπιζεται ειδικη εθνικη θεωρηση Ζ.14 για επισκεπτες καθηγητες σε Α.Ε.Ι., Ν.Π.Π.Ε. και Κολλεγια, με διαρκεια εως 12 μηνες, ωστε να υπαρχει ρητο πλαισιο για ακαδημαϊκες συνεργασιες συγκεκριμενης διαρκειας.

15. Ζ.16: φοιτητες αλλοδαπων Α.Ε.Ι. σε συνεργασια με Κολλεγια στην Ελλαδα (εως 9 μηνες)

Εισαγεται εθνικη θεωρηση Ζ.16 εως 9 μηνες για φοιτητες αλλοδαπων ιδρυματων ανωτατης εκπαιδευσης που παρακολουθουν μαθηματα και πρακτικη ασκηση στην Ελλαδα στο πλαισιο συνεργασιας με Κολλεγια. Η λογικη της ρυθμισης ειναι «τερματικη»: το καθεστως ειναι σαφως χρονικα περιορισμενο και δεν προοριζεται να λειτουργει ως γεφυρα γενικης μεταβολης κατηγοριας, παρα μονον εντος των οριων που ρητα θετει ο νομος.

16. Υποτροφοι / ειδικα προγραμματα (Η.7): ρητο δικαιωμα μερικης εργασιας εως 20 ωρες

Για τους κατοχους αδειας Η.7 (υποτροφοι/ειδικα προγραμματα), προβλεπεται ρητα δυνατοτητα μερικης απασχολησης εκτος ωραριου σπουδων με πλαφον 20 ωρες εβδομαδιαιως. Ταυτοχρονα, διατηρειται ο περιορισμος μεταβολης κατηγοριας κατα τη διαρκεια ισχυος της αδειας.

Συμπερασμα: το «κλειδι» ειναι ο συγχρονισμος προθεσμιων, ογκος εισδοχης και πληρης φακελος

Συνολικα, ο Ν. 5275/2026 μετακινει το βαρος απο τις γενικες διακηρυξεις στη λειτουργικη συμμορφωση: ακριβης χρονισμος ανανεωσης, πληροτητα φακελου απο την αρχη, προσαρμογη σε ορια ογκου εισδοχης, καθως και καλυτερη ιχνηλασιμοτητα εργοδοτων και ενδιάμεσων φορεων. Επειδη, ομως, οι ιδιαιτεροτητες καθε υποθεσης (κατηγορια αδειας, ιστορικο διαμονης, εργοδοτης, εκκρεμοτητες) κρινουν το τελικο αποτελεσμα, η στοχευμενη νομικη αξιολογηση παραμενει αποφασιστικη για την ασφαλη θεμελιωση και την αποφυγη απορριψεων.

Σημειωση: Το παρον κειμενο εχει ενημερωτικο χαρακτηρα και δεν υποκαθιστα εξατομικευμενη νομικη συμβουλη.

Σε περίπτωση που επιθυμείτε να λάβετε άδεια διαμονής βάσει του νέου νομοθετικού πλαισίου, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το γραφείο μας.

Το Δικηγορικό Γραφείο Βικτωρίας Πλατή διαθέτει σημαντική εμπειρία σε υποθέσεις δικαίου αλλοδαπών και αδειών διαμονής (χορήγηση και ανανέωση αδειών διαμονής, μετάκληση/απασχόληση πολιτών τρίτων χωρών, οικογενειακή επανένωση, Golden Visa, Digital Nomads, καθώς και συναφείς διοικητικές διαδικασίες). Για περαιτέρω νομική καθοδήγηση και ανάθεση της υπόθεσής σας, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο τηλ. +30 697 966 5070 ή μέσω email στο info@platilaw.gr.

Βικτώρια Πλατή Δικηγόρος Αθηνών (Α.Μ. Δ.Σ.Α. 38645)

Γραφείο Αθηνών: Αβέρωφ 3, Τ.Κ. 10433, Αθήνα Τ. +30 697 966 5070 E. info@platilaw.gr